หลวงพ่อจอบซอม
พระครูสิริปริยัติคุณ
(มหาบัวศรี ขนฺติสาโร )
น.ธ.เอก ป.ธ. ๔
วัดโกศลมัชฌิมาวาส ตำบลบ้านกลาง อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม
ประวัติความเป็นมาของฉายาจอบซอม
จากประวัติการศึกษาวิชากรรมฐานและเข้าห้องกรรมฐาน
พระครูสิริปริยัติคุณ
ครั้งที่ ๑ ประมาณ พรรษาที่ ๕ กำลังศึกษาอยู่ที่วัดมหาธาตุนครพนมใกล้จะสอบวัด ปธ.๔
มีพระครูสุวรรณมาจากกรุงเทพฯ ท่านได้แสดงธรรมแนะนำวิธีปฏิบัติแบบพองหนอยุบหนอ
แก่ญาติโยมประมาณ๖–๗คนพระครูสิริปริยัติคุณได้ฟังและได้สนทนาธรรมจึงมีความสนใจ
และชอบใจในการปฏิบัติเรื่อยมาเมื่อพ.ศ.๒๕๐๗มีการเปลี่ยนระบบการศึกษาจากบาลีไวยากร
เป็นบาลีมัธยมท่านแสดงความเห็นคัดค้านเพราะเกรงจะเกิดปัญหาแต่ไม่สามารถคัดค้านได้
จึงไม่ขอร่วมในการบริหารการศึกษา (เป็นอาจารย์สอนบาลีเมื่อ พ.ศ. 2504- พ.ศ. 2506)
ครั้งที่ ๒ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๗ เมื่อประมาณต้นปี ไปเข้ากรรมฐาน ณ วัดเนินพระเนาว์ ต.โพธิ์ชัย
อ.เมือง จ.หนองคาย ได้ ๔ เดือน มีพระอาจารย์ชาลีเป็นเจ้าอาวาส(ให้เข้ากรรมฐานแต่ไม่ได้สอน)
มีพระมหาปั่นจากจังหวัดขอนแก่นเข้ากรรมฐานด้วยกัน พระธรรมปริยัติมุนี ไปให้อารมณ์กรรมฐาน ๒ ครั้ง
กลับมาจำพรรษาวัดมหาธาตุ และปฏิบัติธรรมในโบสถ์
ครั้งที่ ๓ เมื่อ ต้นปี พ.ศ.๒๕๐๘ ญาพ่อกรงจะไปเวียงจันทร์จึงขอไปด้วยไปขึ้นเครื่องบินที่สวรรณเขต
ไปเวียงจันทร์เรียนวิปัสสนาภูมิที่วัดพุทธวงศาป่าหลวง นครเวียจันทรกับหลวงพ่อจูมและเป็นผู้สอบอารมณ์
ได้พบกับ พระอาจารย์มหาปาน อานันโท ท่านจะแสดงธรรมทุกวันพระ ๘ ค่ำ ๑๕ ค่ำ (พระอาจารย์มหาปาน สอนแบบนามรูป)
พ.ศ. ๒๕๐๘-๒๕๑๐ เรียนวิปัสสนาภูมิก่อนเข้า๗วันตั้งใจมาเข้ากรรมฐาน เข้ากรรมฐาน ๑ ปี มีพระที่เข้ากรรมฐานด้วยกัน ๔–๕รูป
(ไม่รู้จักกัน)บางองค์เข้าได้๓เดือน๔เดือนก็ออกกรรมฐาน ตัวเองได้มากกว่าคนอื่น เรียนอภิธรรมกับอาจารย์ชาลี มหาอภิธรรม
สมัยนั้นประเทศลาวเกิดการปฏิวัติ ลูกปืนมาตกข้างกุฎี ๒–๓วันเพื่อนชวนกลับ บอกว่า “ตั้งใจมาเข้ากรรมฐานไม่ได้มาตายไม่ตายไม่กลับ”
ครั้งที่ ๔ ขอเข้ากรรมฐานอีก ๓ เดือน ออกมาสอบอภิธรรมจุฬตรี(เจ้าคุณวัดธาตุ กับมหาเชิดไปตามกลับ)เกิดปัญหาด้านการปกครอง
การศึกษากลับมาเป็นภาระสอนบาลีต่อมาได้สร้างวัดพระใหญ่ (วัดน้อยโพธิ์คำ) เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ จนถึงเดือน ๕ ขึ้น ๕ ค่ำ มีพระเข้าอยู่
ครั้งแรก ๓องค์ ๑.ญาพ่อพา บ้านท่าค้อ ๒.ญาพ่อพรหมมา บ้านชะโงม ๓.ญาพ่อแสวง บ้านต้อง
พ.ศ.๒๕๑๑ พระครูสิริปริยัติคุณจึงได้เข้าไปอยู่วัดพระใหญ่กับ มีญาพ่อวัน มาอยู่ด้วย พ.ศ.๒๕๑๓ จัดให้มีการเข้าอยู่ปริวาสกรรมปฏิบัติธรรมกรรมฐาน
โดยมีพระครูศรีปุญญาภรณ์ วัดจอมศรีบ้านหนาด(เป็นหัวหน้าระเบียบพิธี) เรียกเจ้าคณะตำบล๑๐กว่ารูป
พระครูโพธาภิรัต (บุญมาก ภูริปัญโญ) เป็นอาจารย์สอนกรรมฐาน
พ.ศ.๒๕๑๖ พระครูสิริปริยัติคุณและพระครูโพธาภิรัตขอเปลี่ยนเป็นปฏิบัติธรรมเพราะลำบากด้วยพระนั่งคณะ(ท่านเจ้าคุณไม่เอาด้วย)
ครั้งที่ ๕ เมื่อ พ.ศ.๒๕๑๖ประมาณเดือน๗ ไปวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ราชวรมหาวิหาร - กรุงเทพมหานคร เพื่อขอเข้ากรรมฐาน
กับเจ้าคุณเทพสิทธิมุนี (โชดก ญาณสิทธิ) หรือต่อมาเป็น พระธรรมธีรราชมหามุนี
ท่านบอกว่าถ้าจะเข้าให้เข้าได้แค่ ๑๕วัน(ตัวเองบอกว่าผมมันปึกขอเข้านานหน่อย) ท่านเจ้าคุณเทพสิทธิมุนีจึงส่งให้ไปเข้าที่
วัดวิเวกอาศรม ต.บ้านสวน อ.เมือง จ.ชลบุรี
ไปถึงวันแรกวันที่สองก็เข้ากรรมฐานเลย มีหลวงพ่ออาสะภะเถระเป็นผู้สอบอารมณ์ ประมาณเวลาระหว่าง ๑๓.๐๐–๑๕.๐๐น.ไม่เกิน๑๖.๐๐น.
จะมีอาจารย์ ๓ องค์ทำหน้าที่สอบอารมย์
เทคนิคการหมุนการตั้งใจ เมื่อหายใจเข้าพองหนอ ดูว่ามันพองเต็มที่แล้วมันนิ่งอยู่ไหม ก่อนมันจะยุบหมุนไป
ดูหัวเข่าซ้ายขวาแล้วกลับเข้ามาดูยุบหนอ
แนะนำอารมย์ ให้เดินจังหวะที่ ๑ อยู่ตั้ง ๗วันยังไม่ให้ขึ้นจังหวะที่ ๒ เข้ากรรมฐานได้ประมาณ ๕ เดือน บิณฑบาตรฉันเอง
จัดทางบิณฑบาตรสองทางมีศาลากลางใครไม่พอก็เอข้าวที่พระรูปอื่นเหลือไว้ให้ ถ้าใครได้มากก็เอาออก
(ในใจคิดว่าถ้าได้อยู่ต่อคงได้เป็นบัณฑิต ตั้งแต่ได้เข้ากรรมฐานมามีที่นี้สดวกสบาย ทั้งที่อยู่ วิชาการ
อาจารย์สอบอารมณ์ ทำให้เข้าใจได้ไว)ถ้าส่งอารมย์ให้พูดอารมย์
เสียหลักตอนให้ดับความรู้สึกดับจิต (๕นาทีได้แล้ว)นั่งสมาธิให้ดับภายใน๕ นาทีขยับเป็น ๑๐นาทีขึ้นไปเรื่อยๆ
แต่ตัวเองได้ตามดูจดจอง(จอบซอม)สังเกตการดับเหมือนกันกับคนเกิดนิมิตมันจะเผลอนิดหนึ่งแล้ว
จึงเกิดนิมิตหรือดับก็เลยไปได้เจริญการดับต่อเนื่อง เลยได้กรรมฐานจอบซอมมาตั้งแต่บัดนั้น
เหตุที่ไม่ได้ปฏิบัติต่อเนื่องอีกอย่าง ท่านเจ้าคุณพระเทพมงคลเมธี เจ้าคณะจังหวัดนครพนมป่วย
มีจดหมายตามขอร้องตั้งแต่กลางพรรษาจึงต้องกลับมาแก้ไขอารมณ์ให้
การประยุกต์การสอนกรรมฐาน
แบบนามรูป “ฮู้แล้วให้ละ” มาเป็นแบบไหวนิ่ง โดย ญาพ่อตา บ้านดอนดู่
(ต้นฉบับจากพระอาจารย์มหาปาน อานันโท)
แบบนามรูป “ฮู้แล้วให้ละ” กราบเป็นจังหวะที่ละมือ มาเป็น กราบ ๖ จังหวะ
โดย หลวงพ่อบุญมากและหลวงพ่อมหาบัวศรี(พระครูโพธาภิรัตและพระครูสิริปริยัติคุณ)
บันทึกบทความโดย พระแดง ปัญญาวโร เมื่อวันที่ ๖ มกราคม ๒๕๕๑
กำเนิดกรรมฐานจอมซอม
เดิน พระครูสิริปริยัติคุณ เป็นนักเทศน์นักบบรรยาย เป็นพระธรรมฑูต
และเป็นพระวิปัสสนาจารย์ให้การอบรมสั่งสอน พระภิกษุ สามเณร ประชาชน เป็นประจำอยู่แล้ว
เมื่อ พ.ศ.๒๕๒๗ จนถึงปัจจุบันได้รับนิมนต์ให้เป็นพระวิปัสสนาจารย์คู่กับพระครูโพธาภิรัต(บุญมาก ภูริปัญโญ)
งานปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ณ วัดบรรพตมโนรมย์ จ.มุกดาหาร ซึ่งมีพระครูอุดมธรรมรักษ์ (หลวงตายอด)
เป็นเจ้าอาวาส
เมื่อ พ.ศ.๒๕๓๓ ได้พิจารณาเห็นว่าภาษาที่ใช้ในการแสดงธรรมเป็นภาษาธรรมะทำให้คนฟัง
โดยเฉพาะคนแก่ฟังไม่เข้าใจ จึงแปลงภาษาธรรมะมาเป็นภาษาผู้เฒ่าหรือภาษาชาวบ้าน
เพื่อให้เข้าใจง่ายๆว่า “จอบซอม”(มีผู้ให้ความหมายเพิ่มเติมว่า จอบ=สติ ซอม=สัมปชัญญะ)
“เฮดอันใด๋ใส่ใจอันนั้น” เหมือนรับ จอบขโมยมันจะเข้ามาขโมยของ ซอมเบิ่งว่ามันจะเข้ามาทางใหนอย่างไร
เริ่มใช้ปีแรกรู้สึกว่าคนสนใจและเข้าใจมากพอสมควร จึงใช้เป็น คำพูดติดปากและแผ่หลายในการปฏิบัติธรรม
มีผู้เข้าใจจอบซอมมากขึ้น จนนักปฏิบัติธรรมส่วนมากเมื่อเห็นท่านแล้วมักจะพูดว่า “หลวงพ่อจอบซอมมาแล้ว”

จอบซอม

จ จดจ้องมองอยู่ไม่รู้หาย อ เอาใส่มั่นไว้ทั้งใจกาย บ บ่มคลายหายดิบเป็นสุกงอม ซ โซ่ตวนควรผูกอยู่มิคลาย อ อิ่มเอิบเกิดผลพ้นอบาย ม มลายหายทุกข์หยุดสังสาร ข้ามกันดาร สู่สวรรค์นิพพาน เอย พระแดง ปัญญาวโร ผู้แต่ง

พัฒนาข้อมูล เมื่อวันที่ ๖ มกราคม ๒๕๕๑ โดยพระแดง ปัญญาวโร